مادران تازهکار درست مثل سربازانی هستند که در میدان جنگ میخوابند.
در سال اول تولد نوزاد، حدود ۴۰٪ از خواب عمیقشان از بین میرود.
جلوی آینه میایستی، اما احساس خاصی نداری. وسط جمله کلمهها یادت میرود. گاهی با دیدن ظرفها یا چند تکه نان روی میز، اشکت سرازیر میشود.
همه میگویند: «فقط خستهای»؛ اما اسکنهای مغزی چیز دیگری میگویند — سیستم عصبیات نشانههای استرس مزمن را در خود نگه داشته.
دکتر گولیا، پژوهشگر خواب مادران پس از زایمان، نشان داد که میزان خواب عمیق ۴۰٪ و خواب REM حدود ۲۷٪ کاهش مییابد، در حالیکه بیداریهای شبانه تقریباً ۹ برابر میشود.
یعنی مغز، عملاً در حالت «نگهبانی شبانه» قفل میشود؛ بیوقفه در جستجوی تهدید.
این الگوی خواب، تقریباً همانی است که در میان سربازان یا امدادگران در شیفتهای شب دیده میشود. ارتش به آن «استرس عملیاتی» میگوید و برای جلوگیری از فرسودگی، دورههای اجباری استراحت تعیین میکند.
اما برای مادران، جامعه فقط لبخند میزند و میگوید: «طبیعی است».
در خانه، تو تنها هستی. شیفتت عوض نمیشود. تنها در تاریکیِ اتاق نوزاد، با بدن خسته و مغزی آمادهی خطر.
دکتر گیتا هم نشان داد که این کمبود خواب چقدر سنگین است:
حافظهی کاری تا ۳۲٪ کاهش مییابد.
دقت در تصمیمگیری ۲۴٪ پایین میآید.
واکنشهای احساسی تقریباً نصف میشود.
فراموش میکنی چرا وارد آشپزخانه شدی، یا بارها یک تصمیم ساده را دوباره مرور میکنی. این نشانه ضعف نیست؛ مغزت با منابع نصفه و نیمه در حال ادارهی زندگی است.
بر اساس محاسبهٔ دکتر لی تا، مادران در سال نخست حدود ۶۴۵ ساعت خواب از دست میدهند — یعنی معادل دو ماه کامل بیداری. معمولاً تا یکونیم سال طول میکشد تا خواب به الگوی طبیعی برسد.
پس اگر خودِ همیشگیات را حس نمیکنی، بدان که او گم نشده؛ این فقط نسخهی اضطراریِ توست که برای بقا فعال شده است.
«بچه را شیر بده، به پیامها جواب بده، نگرانیها را در ذهن نگه دار…» مغز در حالت بقاست و تو هنوز میگویی: «من خوبم.»
علم میگوید یک تغییر کوچک میتواند نجاتبخش باشد:
اگر کسی بتواند فقط ۴ تا ۵ ساعت در شب از نوزاد مراقبت کند تا تو بدون بیداری بخوابی، حافظهات تا ۳۲٪ و تصمیمگیریات تا ۲۴٪ بهتر خواهد شد.
۱۵ دقیقه نور آفتاب در صبح و نور کم در عصر، طبق یافتههای دکتر لیدیمن، کیفیت خواب REM را در عرض چهار هفته بالا میبرد.
داشتن ساعت خواب و بیداری منظم، طبق پژوهش دکتر دورهایم، خطر افسردگی را تا ۵۰٪ کاهش میدهد.
حتی چرت کوتاه ۲۰ تا ۴۰ دقیقهای در ظهر، طبق تحقیقات دکتر دیفورج، حافظه و آرامش ذهنی را تقویت میکند.
ده دقیقه تنفس عمیق پیش از خواب، طبق یافتهٔ دکتر لیما، میزان خواب عمیق را تا ۱۵٪ افزایش میدهد.
پس اگر نمیتوانی همهچیز را کنترل کنی، فقط یک عادت کوچک را برای خودت نگه دار: چند دقیقه نور، یک چرت کوتاه، چند نفس بلند.
غذایت میتواند سادهتر باشد، خانه میتواند بههمریختهتر باشد، اما تو نباید از پا بیفتی.
دنیا از مادران انتظار عملکرد فوقانسانی دارد، آنوقت وقتی خسته میشوند، به آنها میگوید «احساسی شدی».
در حالیکه واقعیت این است: تو زیادی حساس نیستی، فقط داری از میان شرایطی عبور میکنی که هر انسانی را از پا درمیآورد.
